Grôte Markt (Brugge): verschil tussen versies

181 bytes toegevoegd ,  12 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
De '''Grôte Markt''' van [[Brugge]], of geweune de '''Mart''', is e pling in ‘t erteherte van de binnstad met ‘n ippervlakte van 1 ha. An de zuudkant stoat ‘t belangrykste monument van Brugge, d’olletorre (halletorre).
 
An de voet van ‘t gebouw, neffest de twi groene frietkootn, stoat er e maquette van ‘t belfort vo blendn, met e tekst in braille in vier toaln.
Van ip ‘t binnpling, woarround da d’olle gebouwd wierd, ku j'ip de 83 m hoge torre me 366 treedn klemmn tout an de klokkn, wa da zeker de moeite weird is vo ‘t panorama over d’oude stad te zien en verre d’r buutn.
 
In d’ollezoaln oudnhoudn ze nu beurzn en byeenkomstn.
 
Sedert 1996 meugn d’r gin auto ‘s me stoan ip de markt en z’en schôon werk gemakt vo ‘t pling were êenéén van d’antrekkelikste plekkn van Brugge te moakn. Van de markt vertrekkn d’r peirdekoetsn vo de toeristn.
 
De woensdagnuchtnd wordt er markt g’oudng’houdn en ‘t pling wordt ook gebruukt vo speciale evenementn lik ieder joar de start van de [[Rounde van Vloandern]].
In de kerstperiode stoat er e kerstmarkt en ‘n yspiste.
[[Ofbeeldienge:PanoBrug - IMG 6015 - IMG 6019 - 7525x1974 - CLIN 1.jpg|800px|thumb|left|De Grôte Markt]]
 
==Geschiedenisse==
[[Ofbeeldienge:Sint-Janskerk Brugge - België (24).jpg|thumb||Koarte van Marcus Gerards (1562)]]
De Brugsche markt trok van in de 10e eeuwe ol vele volk en round 1200 wierd d’eested’êeste internationale joarmarkt g’oudng’houdn.
 
D’eesteD’êeste olle ountstound round 1220 ols verkoopplatse van de marchandise van de commercantn. ‘t Woarn klêne gebouwn in hout an de zuudkant van de markt en round 1240 kwamt er ‘n uutgebreider gebouw met ‘n houtn torre. Mor in 1280 wierd ‘t vernield deur e brand en z’erbouwdnz’herbouwdn ‘t in stêen round 1291. D’r wierd ook beslist van dichte by, an den'n ôostkant van de markt, e [[Woaterolle]] te bouwn over de reie, die ton nog deure liep langs de markt. De Woaterolle was ‘n overdekte los- en ipslagplekke woa dan de bôotn die van Damme kwoamn, under productn kostn uutloadn.
 
Vo da de Woaterolle d’r stound wierd er an de reiekoaie ip de markt in oopn lucht gelost en geloadn. De vis wierd doa verkocht en ‘t ambachtshuus van de visverkopers, nu ''La civiere d'Or'', stound an de nôordkant van ‘t pling, dichte by de [[Sint-Christoffelkerke (Brugge)|Sint-Christoffelkerke]], die nu nie me bestoat.
Ip de markt wierdn d’r in den tyd grôte evenementn, steekspeeln en toernooin g’oudn mor ook wierdn d’r terechtstelliengn uutgevoerd, die e grôot publiek trokkn.
 
InLoater 1745 veruusdeverhuusde de vismarkt van de markt no de [[Broamberg]] en kwamt de Koornmarkt no de markt.
Volgns de koarte van Marcus Gerards was die verhuus ol gebeurd in 1562.
[[Ofbeeldienge:Belfort Brugge.jpg|thumb|D’olletorre van Brugge]]
==D’olletorre==
D’olle me belfort (klokketorre) is e burgerlik gebouw in bakstêen in vroeggotischn styl, die gedomineerd wordt deur de 83 meter ogehoge torre.
 
E belfort was etwa typisch vo Vlamsche steedn in de Middeleeuwn. ‘t Was e symbool van vryheid, rykdom en stedelikke macht. De privileges en de stadskasse wierdn d’r in bewoard.
Woa dan de café-restaurangs an de lienkerkant van ’t Geernaartstratje stoan, stound vroeger de Sint-Christoffelkerke, die in 1786 ofgebrookn wierd.
 
‘t Is dudelik te zien woa da de kerke stound, want d’huuzn linkslienks van ‘t Geernaartstratje stoan mêer voruut of de café-restaurangs reks van ‘t stratje, me ''Le Panier d'Or'', 't derde puntdak, ‘t ambachtshuus van de ticheldekkers en ''La Civiere d'Or'', ’t derde latste huus en ’t ênigste zounder puntdak, ’t ambachtshuus van de visschers en visverkopers.
 
==Den ôostkant==
Den ôostkant van de markt wordt nu gedomineerd deur ’t Provinciaal Hof.
[[Ofbeeldienge:Brugge - Provinciaal Hof 1.jpg|thumb|Den ôostkant]]
Omda de Woaterolle eur oorsprounkelikke functie verloorn aad en in slichte stoat was, besliste de centroale overeidoverheid van Brussel in 1787 vo ‘t gebouw of te breekn.
De reie wierd overwelfd en d’r kwam e blok classicistische huuzn, woavan da d’r e dêel ols Provinciaal Hof gebruukt wierd.
 
Reks d’r neffest stoat de Post (gerêed in 1891). ’t Gebouw is soberder mo ’t gift e warmn indruk deur de rooie bakstêen.
 
’t Grys gebouw lienks van ’t Provinciaal Hof wierd loater gebouwd met e vôorgevel in arduun en e traptorre die doe peizn an de torre van de [[Poortersloge]]. Vanounder reks van de torre is d'rter e galerye me bankn, die ip ‘t eeste verdiep overgoat in e loggia.
 
’t Was bedoeld ols residentie vo de gouverneur, mo ’t is nôoit vo die functie gebruukt gewist. D’r zyn nu verschillige openboare besteurn in oundergebrocht.
 
By de groafwerkn round 1910 vo dien bouw, ip den hoek van de markt en de Philipstockstroate, en ze piloarn van de Woaterolle gevoundn, woavan dan d’r nu twêe in den'n [[Arentshof]] stoan.
 
==De westkant==
[[Ofbeeldienge:Huis Bouchoute Markt Brugge.jpg|thumb||‘t Huus Bouchoute an de westkant]]
Ier zyn de gevelversieriengn interessant: de slecke, de blomme, de katte, den hoarinck, de klokke... verwyzn no de noame van ‘t huus of de vroegere functie. Belangryk zyn de twi huuzn an weerskantn van de Sint-Amandstroate. ‘t Huus ''Bouchoute'' lienks, met e schermgevel uut de 15e eeuwe, is ‘t oudste huus ip de markt. Vanboovn stoat er e koperngoudn bolle en den ipvollendn achthoekign wiendwyzer wierd in 1682 deur ‘t stadsbesteur an de gevel geplatst vo de commercantn en de zêemann. In ‘t huus ''Craenenburg'' ip den andern hoek, nu e café, zat [[Maximiliaan I|Maximiliaan van Oostnryk]] in 1488 gevangn deur de Bruggeliengn. ‘t Huus a vroeger ‘n houtn gevel mo krêeg in 1955 e nieuwn neogotischn gevel.
==Jan Breydel en Pieter de Coninck==
De vier hoekbeeldjes stellen Brugge, [[Yper]], [[Gent]] en Kortryk voorn.
 
’t Standbeeld wierd ipgericht in 1887, den tyd van ’t historisch romantisme en achter de publicoatie van de ''Leeuw van Vloandern'' van Hendrik Concience stoundn d’heldn were vulip in de belangstellienge. Deur de wryvienge tusschn ’t Vlamsgezind Breydelcomité en ’t Franstoalig stadsbesteur is ’t standbeeld twi kêers ing’uldigding’huldigd gewist: den 11stn juli 1877 deur ’t comité en tusschn 14 en 22 ogustus 1877 deur ’t stadsbesteur.
[[Ofbeeldienge:Demarktlang.JPG|800px|thumb|left|Jan Breydel en Pieter de Coninck]]
 
4.469

bewerkingen