Isoglosse: verschil tussen versies

1.226 bytes toegevoegd ,  10 jaar geleden
uutgebrêed med info van de nederlandsche wiki
k (robot Erbij: nds-nl:Isoglos; cosmetische veranderingen)
(uutgebrêed med info van de nederlandsche wiki)
{{beg}}
En '''isoglosse''' es e geografische begrenzienge van e toalkundig fenomeen.
 
Een '''isoglosse''' of '''isofoon''' is e klêen, systemôatisch toalverschil tusschn dialectn die gelyk een grenze deur een toalgebied lôopt. Mêestol gôad et om een uutsproakverschil van nen bepalde klank, soms beperkt tot bepalde posities of bepalde sôortn woordn. Dialectn weirn mêestol ingedêeld ip ground van isoglossn: ols dialectgrenze weird ôa 't meugelik is nen ''isoglossnbundel'' genoomn, e pôar isoglossn die ip dezelste platse of zêre dichte byêen loôpn, en âot da nie' goe meugelik is (deurdat der ter plekke dialectn g'hêel geleidelik inêen overgoân of isoglossn kriskras deurêen loôpn) weirt dikkels toch een bepald' isoglosse ols grenze gekoozn.
Enigste belangryke isoglossn:
* de [[Benratherlinie]] es de ''maken/machen'' isoglosse
* de [[Uerdingerlinie]] markeert de ''ik/ich'' begrenzienge
* de ''Main-linie'' of [[Spierselinie]] markeert et verschil tusschn ''Appel/Apfel''
 
Ne geleidelikn overgank is êder regel of uutzonderienge; isoglossn lôopn mêestol ollêne dichte in bundels byêen by nateurlike of lankdeurige polletieke grenzn. Vaker zyn grenzn vloeiend: der is e gebied worda veel isoglossn loôpn, môa nie percies ip dezelste platse; in ezô e gebied sprikt je van een overganksdialect.
{{beg}}
 
== Vôorbildn ==
* de skön/skwon-isoglosse schêed de dialectn van de Frysche Zuudwesthoek van die van de Kleistreke en de Fryske Wouden.
* den isoglossnbundel die de Broabantsch' en de Zêeuwsche dialectn scheêd is êen van de scherpst' in 't Nederlands toalgebied, in diene zin da 't nie ollêne over enkele klanken gôa.
* de [[Benratherlinie]] esis de ''maken/machen'' isoglosse
* de [[Uerdingerlinie]] markeert de ''ik/ich'' begrenzienge
* de ''Main-linie'' of [[Spierselinie]] markeertmarkeer et verschil tusschn ''Appel/Apfel''
 
[[Categorie:Toalkunde]]
135

bewerkingen