West-Romeins Ryk: verschil tussen versies

249 bytes verwijderd ,  9 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
(cat)
[[Ofbeeldienge:Theodosius I's empire.png|right|thumb|400px|<center>De splitsienge van ‘t Romeins Ryk, achter d’n dôod van Keizer Theodosius I in 395, in een West- en een Oost-Romeins Ryk]]
't‘t '''West- Romeins Ryk''' (in ‘t Latyn: ''Imperium Romanum Pars Occidentalis'') ountstoundwas inet 395, ‘twestelik joarstik van de definitieve splitsienge van ‘tet [[Romeins Ryk]], inachter eende West-splitsienge enin een285 Oost-deur ofkeizer Byzantyns RykDiocletianus. D’oofdsteednD’hoofdsteedn van ’t West-Europees Ryk woarn êest [[Milaan]] (394286-402) en loater Ravenna (402-476). De latstnlatste West-RomeinschnRomeinsche keizer, Romulus Augustus, wierd in 476 ofgezet deur de barboar Odoaker, barboardie ene commandant was van de Germoann en keunienk van Itoalië kwam.
 
De grenze wierd getrokkn tusschn ’t Westn met Itoalië, woa dan ze Latyn klaptn, en ‘t Oostn woa dan ze Grieks klaptn en woa dan ze ’t vele beter steldn. ‘t Oost- Romeins of Byzantyns Ryk, metmè ’n d’oofdstadhoofdstad Constantinopel, bleefblêef bestoan tout in 1453.
==Splitsienge==
‘t Oorsprounkelik Romeins Ryk was ol in 285, ounder keizer Diocletianus, gesplitst gewist in een oostelik en een westelik stik. De grenze wierd getrokkn tusschn Itoalië en ’t Westn, woa dan ze Latyn klaptn, en ‘t Oostn woa dan ze Grieks klaptn en woa dan ze ’t veel beter steldn.
 
Loater zyn de Romeinsche Rykn nog verschillige kêern erenigdherênigd en were gesplitst gewist., Demo de verschilln in cultuur en economie wierdnkwoamn ossante moagrôot, grotteren achter ’n dôod van keizer Theodosius I in 395 blêef et Ryk definitief gesplitst.
 
==De grotegrôte volksverplatsiengn en invoasies==
Achter d’n dôod van Keizer Theodosius I in 395 is ‘t Ryk definitief gesplitst.
[[OfbeeldiengeImage:RoutesInvasions of the barbarianRoman invaders,Empire 5th century AD1.gifpng|thumb|400px|Routes<center>Invoasies van de GermoanscheGermoann invoasies binsten de groteHunn in 't Romeins Ryk volksverplatsiengn(100-500)]]
’t Romeins besteur begost z’nde macht te verliezn deur ’n ôophoop invoasies. In 406 wierdn z’overspoeld deur verschillige Germoansche stammn lik Bourgondn, [[Sueevn]], Vandoaln, AlaannAloann en Sloavische stammn, die under definitief in [[Gallië]] installeerdegeninstalleerdegn.
==De grote volksverplatsiengn en invoasies==
 
’t Romeins besteur begost z’n macht te verliezn deur ’n ôop invoasies. In 406 wierdn z’overspoeld deur verschillige Germoansche stammn lik Bourgondn, [[Sueevn]], Vandoaln, Alaann en Sloavische stammn, die under definitief in Gallië installeerdegen.
Vô de Vlamsche kust dookn d’r Saksische en Angelsche piroatn ip en de Gootn wierdn uut Silizië en Slovakeye verdreevn deur de Hunn (nomaadnnomoadn uut Centroal Azië o.l.v. Atilla) en de Visigootn.
==’t Ryk komt in andn van de Germoann==
*Hispania bezet deur de Visigootn (of West-Gootn)
*Gallia bezet deur de [[Frankn]] en [[Bourgondiërs]]
*Afrika bezet deur de Vandoaln
*Britannia bezet deur [[Angeln]], Friezn, Juutn en Saksn van NoordNôord-Duutsland en Denemarkn.
*ItaliëItoalië bezet deur de Ostrogootn (of Oost-Gootn).
De leiders van de Germoann woarn gouverneurs ounder de keizer, moar in de praktyk woarn ‘t ounofankelikkeounofhankelikke keuninkryknkeunienkrykn die an de boasis loagn van de loatere West-Europeesche stoatn.
 
OtAchter dat Odoaker in 476 de latstnlatste West-RomeinschnRomeinsche keizer Romulus Augustus in Ravenna ofzetteofzet haad, kwamt ’n ounder ’t bewindbewiend van de Oost-RomeinschnRomeinsche keizer Zeno van Byzantium, die nog ossan vele macht aadhaad en je benoemdeg' emhem zelve tout keuninkkeunienk van de Oost-Gootn en Itoalië. Je kwam ook gouverneur en jeplatselik wasbevelhebber van de Oost-Romeinn. ôok
gouverneur en platselik bevelebber van de Oost-Romeinn.
 
In ‘t gebied round Lutetia, (nu [[Parys]]) èthet de RomeinschnRomeinsche generoal Syagrius ‘t nog uutg’oudnuutg’houdn tout in 486. De Frankn, ounder [[Clovis I]], veroverdn ‘t latste stik van ‘t Romeins Ryk in West-Europa.
 
==De nieuwnnieuwe Keizerkeizer van 't West-Romeins Ryk==
Teegn de gouste van Constantinopel wierd [[Karel dende Grôotn]] ip [[Kestdag]], vanin ‘t joar 800, deur paus Leo III gekrôond tout nieuwnnieuwe keizer van 't West-Romeins Ryk, een titel die nie mê sedert 476 in West-Europa gebruukt was en dus achter een‘n ounderbrekienge van 324 joar. ’tDen West-Romeinstitel Rykwas wierdnie theoretisch weregegeevn vôortgezetin olsWest-Europa ’tachter [[Karoliengers|Karolingisch]]476. [[Illig Rôoms Ryk]].
’t West-Romeins Ryk wierd theoretisch were vôortgezet als ’t [[Karoliengers|Karolingisch]] [[Hillig Rôoms Ryk]].
 
[[Categorie: Romeins Ryk]]
4.469

bewerkingen