Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk: verschil tussen versies

geen bewerkingssamenvatting
(+ cat)
| noame= Ferdinand I
| leevn = 1503 - 1564
| functie1= [[Ofbeeldienge:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|35px|left]] [[Lyste van Rooms-Duutsche keuniengn en keizers van et Hillig Rooms Ryk#Huus Habsburg (1438-1740)|Keizer van et‘t HRR]]
| periode1 = 1556 (officieel [[1558]]) -[[1564]]<br />[[Roomse keunienk|Rôoms-Duutsche keunienk]] :<br />1531-[[1564]]
| vôorganger1 = [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel V]]
| ipvolger1 = [[Maximiliaan II]]
| functie2 = [[Ofbeeldienge:Flag of Austria.svg|25px|left]] [[Habsburg#Aartshertoogn van Ôostnryk (1453-1918)|Aartshertog van OostnrykÔostnryk]]
| periode2 = [[1521]] - [[1564]]
| vôorganger2 = [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel I]]
| ipvolger2 = [[Maximiliaan II]]
| functie3 = [[Ofbeeldienge:Coat of arms of Hungary.png|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Croatia,_Historic_Coat_of_Arms,_first_white_square.svg|20px|right]] [[Ofbeeldienge:Blason Boheme.svg|20px|leftright]] [[Lyste van keuniengn van Hongareye#Huus Habsburg (1526-1780)|Keunienk van Hongareye, Krowoatië]] [[Lyste van hertoogn en keuniengn van Boheemn#Keuniengn|KeunienkHuus vanHabsburg (1526-1780)|en Boheemn]].
| periode3 = 1526 - [[1564]]
| vôorganger3 = [[Lodewyk II van Hongareye|Lodewyk II]]
| ipvolger3 = [[Maximiliaan II]]
| functie4 = [[Ofbeeldienge:Hungary Arms.svg|20px|left]] [[Lyste van keuniengn van Hongareye#Keuniengn|Keunienk van Hongareye]]
| periode4 = 1526 - [[1564]]
| vôorganger4 = [[Lodewyk II van Hongareye|Lodewyk II]]
'''Ferdinand I''' (Alcala de Henares, [[10 moarte]] [[1503]] - Weenn, [[27 juli]] [[1564]]) was de zeune van [[Johanna van Kastilië|Johanna de Woanzinnige]] en [[Filips I van Kastilië|Filips de Schôonn]], en de broere van keizer [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel V]].
 
Je krêegt den titel van aartshertog van [[Oostnryk]]Ôostnryk (in 1521) en van Rôoms-Duutsche keunienk (in 1531) van zyn broere keizer Karel.
 
== Zyn trouw ==
In 1515 kwam zyn grotvoader [[Maximiliaan I]] in Weenn tegoare mè Wladislaus[[Vladislav II]] van [[Boheemn]] en [[Hongareye,]] en zyn broere Sigismund I van Pooln. Zevo sproakn't ofhuwelik vot' arrangeern tusschn de twi klêenkienders van Maximiliaan (Ferdinand en Maria), enme d’ênigste kienders van WladislausVladislav (Anna van Boheemn en Lodewyk) mè makoar te loatn trouwn.
 
De doar ofgesprookn dubbele trouwfêeste giengt deure ip [[22 juli]] [[1515]] in de Stephansdom in Weenn en wierd de ''Wiener Doppelhochzeit'' genoemd, te zien ip ’n houtsnede deur [[Albrecht Dürer]]. Maximiliaan was platsvervanger vo Ferdinand, die zelve nie anwezig was.
Ferdinand trouwde officieel de 25ste meie 1521 met Anna van Boheemn, en zyn zuster [[Maria van Ongareye (1505-1558)|Maria]] in 1522 met Anna heur broere [[Lodewyk II van Hongareye]].
 
’t Dubbel huwelik zorgde der vôorn dat Hongareye en [[Boheemn]] (nu e stik van [[Tsjechië]]), elf joar loater ook by ’t huus [[Huus Habsburg]] kwoamnkwam.
 
In 1526 kwam Ferdinand keunienk van Boheemn en Hongareye, achter den dôod van zyn schonbroere Lodewyk II, en in 1531 ook Rôoms-Duutsche keunienk.
 
Achter de trôonsofstand van zyn broere Karel in 1556 kwamt ie keizer van et't [[Hillig Rôoms Ryk]] (officieel in 1558).
 
== Vrouwe en jounges ==
Ferdinand en Anna van Boheemn haan viftien jounges:
* 1. Elisabeth van OostnrykÔostnryk (1526-1545), trouwde mè Sigismund II van Pooln
* 2. [[Maximiliaan II]] (1527-1576), keizer van ’t Hillig Rôoms Ryk
* 3. Anna van OostnrykÔostnryk (1528-1590), trouwde met Albrecht V van Beiern
* 4. Ferdinand II van Tirol (1529–1595)
* 5. Maria van OostnrykÔostnryk (1531–1581), trouwde mè Willem V van Kleef, hertog van Kleef.
* 6. Magdalena van OostnrykÔostnryk (1532-1590), nunne
* 7. Catharina van OostnrykÔostnryk (1533-1572), trouwde mè Sigismund II van Pooln, weduwnoare van eur zuster Elisabeth van OostnrykÔostnryk (1526-1545)
* 8. Eleonora van OostnrykÔostnryk (1534-1594), trouwde mè Guglielmo I, hertog van Mantua
* 9. Margaretha van OostnrykÔostnryk (1536-1567), nunne
* 10. Johan van OostnrykÔostnryk (1538-1539)
* 11. Barbara van OostnrykÔostnryk (1539-1572), trouwde met Alfonso II, hertog van Ferrara
* 12. Karel II (1540-1590), aartshertog van OostnrykÔostnryk en voader van [[Ferdinand II (HRR)|Ferdinand II]], keizer van ’t Hillig Rôoms Ryk
* 13. Ursula van OostnrykÔostnryk (1541-1543)
* 14. Helena van OostnrykÔostnryk (1543-1574), nunne
* 15. Johanna van OostnrykÔostnryk (1547–1578), trouwde in 1565 mè Francesco I de Medici, de loaterenloatern groothertog van Toscane
 
Ferdinand stierf in Weenn en j’is begroavn in de Sint-Vituskathedroale in Praag. Z’n zeune [[Maximiliaan II]] volgdeg hem ip.
 
Ferdinand stierf in Weenn en j’is begroavn in de Sint-Vituskathedroale in Praag. Z’n zeune [[Maximiliaan II]] volgdeg hem ip.
 
{|style="float:left"
|[[Ofbeeldienge:Wiener Doppelhochzeit.jpg|thumb|<center>Houtsnede deur [[Albrecht Dürer]] van de Wiener Doppelhochzeit.<br />Van lienks: [[Maximiliaan I]]; zyn klêendochter [[Maria van Ongareye (1505-1558)|Maria]] mè [[Lodewyk II van Hongareye|Lodewyk II]]; Vladislav II mè zyn dochter Anna en zyn broere Sigismund III.]]
|}
{|style="float:left"
4.469

bewerkingen