Plasmide: verschil tussen versies

4 bytes toegevoegd ,  13 jaar geleden
k
sv 1.2
k (robot Erbij: ar:بلازميد)
k (sv 1.2)
[[Image:Plasmid (numbers).svg|thumb|right|1. Normoal DNA en 2. plasmides]]
E '''plasmide''' is een [[chromosoom|extrachromosomaal]] stik [[DNA]] bie [[bacterie|bacteriën]] en sommige lagere [[eukaryootn]] lik de [[Fungi]]. Tis mêestol [[cccDNA|circulair]] dubbelstrenging DNA. Plasmiden voln op zicht ni azo mo te onderscheidnounderscheidn van de rest van 't DNA: ze worn ton ôok gedefinieerd als DNA da ni essentieel is vot organisme onderounder niet-stresserende omstandigheedn.
 
In geweune omstandigheedn is e plasmide nadêlig vo e celle omda et vo extra energieverbruuk zorgt. Tis echter mo atter stresscondities optreden lik anwezigheid van [[antibiotica]] in et [[omgeving|medium]] of veroogde [[temperateur]] da plasmiden e vôordêel zyn vo de cel.
Plasmiden met e low copy en vanzelfspreeknd mêer moeite voen dervo te zorgn da ze achter elke generatie nog in elke cel zitn. Sommige plasmiden en e [[segregatie|segregatiesystêem]] lik vo de chromosoomn. Andere werken d.m.v. plasmid addiction: et plasmide codeert bv. voor e [[toxine]] en een [[antitoxine]]. Et toxine komt is stabiel, et antitoxine ni. By plasmideverlies got et antitoxine rapper gedegradeerd worden en sterft de celle. Analoog kat een [[antisense]] RNA de [[translatie]] regeln.
 
Vo dee met e hoog copy getal is da gêen probleem omda ze zodanig verdêeld zyn over et [[cytoplasma]] da de kanse da ze in 1 van de 2 celn ontbreeknountbreekn miniem is.
 
==Vôordêeln voor de cel==
 
==Genetische structuur==
De mêeste plasmiden coderen mor e dêel van de eiwitn die nodig zyn vo under overlevering, de rest oaln ze van under gastheerorganisme. Vaak bevatn plasmiden genen die under deurgave no andere celn bevordert: F-plasmiden. De ''tra''-genen die dorop lign steln de bacterie in stoat seks-[[pilus|pili]] te vormn: e soorte buze woardeur da DNA deuregegeven ku wordn, da proces noemt [[conjugatie]]. Sommige [[virus|virusn]] maakn doa dankbaar gebruuk van om langst doar te infecteren; azo wornd die pili ook zichtboar oenderounder een [[elektroonnmicroscoop]].
 
In sommige gevoln komn der ook nog [[transposon|transposons]] voor ip e plasmide: stiksjes DNA die under eigen kunn utknipn van woa da ze in zitn (deur [[site-specifieke recombinatie]]) en azo ergens anders no toe migreern. Andere kêers is hêel et plasmide zelve insereerboar: [[faag lambda|faag λ]] doet da beist ze [[lysogenie|lysogene]] cyclus.
 
==Gastheer==
Der bestoan broad host range plasmiden en narrow host range plasmiden. De êerste kunn in e redelik grôot gamma an gastheren infecteren, de twêede zyn gebondengebounden an e klindere hoeveeleid. Tverschil tusschen broad en narrow host range angt oenderounder andere of van [[methylatie|methylatietoestand]] en [[replicatie|replicatiemechanisme]].
[[Categorie: Biologie]]
 
9.889

bewerkingen