Romoanschn styl

(deureverweezn van Romoans)

De romoanschn styl is de benoamienge van de kunstvormn in Europa van ca. 900 tout ca.1150. Den term wordt surtout gebruukt vo d’architecteure van kerkgebouwn, klôosters en burchtn. Vo die periode woarn de kerkn en gebouwn mêer van hout gemakt, omdat de Germoann olf-sedentair woarn en dus minder belang en tyd stoakn in bouwn.

Onze-Lieve-Vrouwekathedroale van Doornik (12ste eeuwe)

Den term

bewerkn

Eest wierdn de termn vôor-gotisch, Byzantyns en roundboognstyl gebruukt, mor in 1820 begost de Franschn kunsthistoricus Charles de Gerville den term romoans te gebruukn, omdat ’n vound da ’t styf gelêek ip d’architecteure van ’t oude Rome. Moar in feite komt de styl vôort uut de karolingischn styl, die de Romeinsche architecteure were ountdekt aad en vôort evolueerde noa de romoanschn styl. De karolingischn styl, die begost ounder Karel den Grootn, wordt ôok de karolingische renaissance genoemd.

Kenmerkn

bewerkn

Kenmerkn van de romoanschn styl zyn:

De meurn droegn ’t grotste dêel van ’t gewicht van ’t gebouw. Doadeure woarn grôte roamn nie meugelik en is ’t ossan dounker en koud in romoansche gebouwn.

De romoansche kerkn woarn vrêe symmetrisch, ’t groundplang in de vorm van e kruus en ’t kôor was ossan noa ‘t ôostn gericht, ’t illig land Palestina. Boovn de portoaln stoundn d’r veel beeldouwwerkn. Die beeldouwwerkn en ôok de fresco’s beeldegen bybelsche vertelliengn uut en 't evangelie wierd mè beeldn verkloard vo de kerkgangers die nie kostn leezn. By de fresco’s en miniateurn gebruuktn ze nog gin perspectief en de belangrykste figeurn wierdn grotter geteeknd of d’andere.

De romoanschn styl bestound uut drie periodes:

  • Vroegromoansche periode: nog gin gewelvn van stêen mor overkappiengn in hout
  • Zuvere romoansche periode: ol de romoansche elementn wordn gebruukt
  • De overgangsperiode noa de gotiek wordt vroeggotiek genoemd

Romoansche bouwwerkn in West-Vloandern

bewerkn
- de beneenkapelle van d’Illig-Bloedbasiliek


In de 12ste eeuwe kwamt er geleidelik an veranderienge in de styl, die evolueerde noa de gotiek.